تزریق سلولهای بنیادی
تزریق «سلول های بنیادی» یعنی چه و چطور انجام می شود؟
استخراج سلول های بنیادی و تزریق آنها به نواحی دچار آسیب یا التهاب یکی از جدیدترین روش های «طب بازساختی» یا Regenerative medicine می باشد که در این مطلب علاوه بر توضیح نحوه عملکرد، مزایا و معایب آن بررسی می شود.
سلول بنیادی دقیقا چیست؟
سلولهای بنیادی به عبارتی مادر تمام سلول های بدن هستند یعنی می توانند به تمام سلول های دیگر تبدیل شوند. همچنین این سلول ها سرشار از فاکتورهای رشدی و ضد التهابی هستند یعنی به محض حضور در یک محیط با آزادسازی این سیگنال ها باعث افزایش خونرسانی و رشد بافت آسیب دیده و کاهش التهاب مخرب آن می شوند.
مشکل اینجاست که این سلولها به تعداد کافی در تمام بافتها وجود ندارد بنابراین برای استفاده از خواص درمانی سلول بنیادی باید آن را از بافتهایی مثل مغز استخوان یا بافت چربی که حاوی تراکم بالاتر سلول بنیادی است جدا کرده و پس آماده سازی و تغلیظ به محل تزریق کرد. البته که باید سلول های بنیادی متعلق به خود فرد باشند که پس از تزریق توسط بدن پس زده نشوند.
تزریق سلول بنیادی چطور عمل می کند؟
تصور بسیاری از مردم این است که این سلول ها مانند آجرهای یک ساختمان در جای سلول های آسیب دیده قرار گرفته و مثلا با تمایز یافتن به سلول های غضروفی آرتروز زانو را درمان می کنند. در حالیکه این باور اشتباه است. اگرچه این سلولها حالت تمایز نیافته دارند و آماده تبدیل به سلولهای جدید هستند ولی این روند فقط در شرایط خاصی در آزمایشگاه اتفاق می افتد. در حقیقت، روش تاثیر این سلولها در تزریق مفصل یا تاندون به صورت آزادسازی عوامل پیامرسان رشد برای بازسازی بافت توسط خود آن می باشد. به عبارتی سلولهای بنیادی:
- به صورت قوی تر از روش های دیگر بافت را تحریک به ترمیم و بازسازی می کند.
- التهاب مزمن را بافت را پاکسازی می کند.
سلول های بنیادی در چه مشکلاتی کاربرد دارند؟
- آرتروز یا ساییدگی مفاصل (زانو، لگن، دست و..)
- آسیب تاندون
- آسیب منیسک
- آسیب رباط
- انواع دردهای اسکلتی عضلانی مقاوم به درمان و آسیب های ورزشی
البته مهم است که توجه کنیم که الزاما همه افراد دچار این مشکلات کاندید مناسبی برای این روش نیستند و انتخاب بیمار اهمیت بسیار بالایی در نتیجه مطلوب دارد.
مزایای این روش
- به تعویق انداختن یا عدم نیاز به جراحی در بسیاری موارد
- کاهش درد قابل توجه
- افزایش عملکرد و بازگشت سریعتر به سطح فعالیت یا ورزش قبلی
- کم عارضه به دلیل استفاده از سلولهای خود فرد
- سرپایی و کم تهاجمی
معایب سلول های بنیادی
- آماده سازی زمان بر و پرهزینه تر نسبت به تزریق های دیگر
- عدم گرفتن پاسخ مناسب در موارد بسیار شدید مانند تخریب شدید مفصل یا پارگی کامل تاندون
روند انجام تزریق سلول های بنیادی در کلینیک
- شرح حال و معاینه دقیق به علاوه بررسی کامل تصویربرداری و آزمایشات
- انتخاب بیمار برای درمان با سلول بنیادی و توضیح کامل روند و میزان بهبودی مورد انتظار
- استخراج سلول ها در شرایط استریل
- تزریق سلول های آماده شده در محل تحت هدایت سونوگرافی
- شروع جلسات تمرین درمانی برای به حداکثر رساندن تاثیر درمان
جمع بندی
سلولهای بنیادی یکی از قویترین درمان های طب بازساختی هستند که اگر دچار مشکلات اسکلتی و مفاصل هستید و به درمان های دیگر پاسخ مناسب نداده اید ممکن است روش مناسبی برای شما باشند. تصمیم آگاهانه، اولین قدم درمان درست است.