تزریق ژل مفصلی
مفاصل سینوویال به مفاصلی مانند زانو گفته می شود که دارای مایع بین مفصلی هستند. نقش مایع بین مفصلی در ضربه گیری، کاهش فشار به غضروفها، پخش کردن فشار در کل مفصل به صورت یکسان و البته تغذیه وترمیم مفصل می باشد.
در آرتروز یا ساییدگی، علاوه بر تخریب غضروف، این مایع کاهش یافته و باعث گرفتاری مفصل در یک چرخه فشار به غضروف، تخریب بیشتر غضروف و تولید کمتر مایه بین مفصلی می گردد.
ژل مفصلی چیست؟
ژل مفصلی در حقیقت بازسازی همان مولکول اصلی مایع بین مفصلی طبیعی می باشد که به آن هیالورونیک اسید (Hyaluronic acid) می گویند. این مولکول غول پیکر، مقادیر زیادی آب به خود جذب کرده و باعث قوام ژله ای مایع مفصلی می باشد. در آرتروز اندازه این مولکول و غلظت آن کاهش می یابد در نتیجه خاصیت ضربه گیری و لغزندگی مایع بین مفصلی کم می شود.
انواع متعددی از ژل مفصلی توسط شرکت های داروسازی تولید شده تا برای جایگزینی عملکرد مایع بین مفصلی در آرتروز به مفصل تزریق شود.
ژل مفصلی چطور عمل می کند؟
پس از تزریق داخل مفصل:
- قوام مایع مفصلی افزایش می یابد
- اصطکاک و برخورد سطوح مفصلی حین حرکت کاهش می یابد
- فشار مکانیکی روی غضروف کم می شود.
- التهاب مایع سینوویال کاهش پیدا می کند.
به بیان دیگر حرکت مفصل روان تر و نرم تر می شود.
در چه بیمارانی استفاده می شود؟
البته که گروه هدف اصلی این درمان، بیماران مبتلا به آتروز مفصلی خصوصا مفصل زانو هستند. ولی باید به این نکته توجه داشت که موارد پیشرفته آرتروز معمولا پاسخ مناسبی به تزریق ژل مفصلی نمی دهند و این درمان مختص موارد خفیف تا حداکثر متوسط است که هنوز سطح مفصل تخریب کامل ندارد.
در بعضی موارد این تزریق با تزریق های دیگر زانو مانند پی آر پی و اوزون ترکیب می شود که باعث اثر تجمعی پاسخ هر دو تزریق می گردد.
مزایای تزریق ژل
- ماده مشابه طبیعی و تقریبا بدون عارضه
- سرپایی و کم تهاجمی
- فاقد درد بعد از تزریق
- ماندگاری بالا بسته به انتخاب بیمار مناسب و برند ژل
- امکان تکرار دوره ای
روند انجام تزریق ژل در کلینیک
- شرح حال و معاینه و بررسی تصویربرداری
- تعیین شدت آرتروز و انتخاب بیمار
- انتخاب نوع ژل مناسب و تصمیم به تزریق تکی یا ترکیبی
- آماده سازی بیمار و تزریق
- شروع توانبخشی و تمرینات اصلاحی جهت افزایش اثر و ماندگاری تزریق
جمع بندی
تزریق ژل مفصلی یک روش ثابت شده علمی در درمان آتروز است که با جایگزینی مایع بین مفصلی باعث کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل می شود.
با مراجعه زودهنگام به پزشک در مراحل اولیه آرتروز می تواند از مزایای این روش کم عارضه استفاده بهینه کرد.